Adıyaman Üniversitesi Kurumsal Arşivi

Taşkın afetlerinin önceden tahmin edilebilirliği; gümüşhane ilinde yaşanan afetlerinin farklı yöntemlerle tahmin örneklemi

Basit öğe kaydını göster

dc.contributor.author Yükseler, Ufuk
dc.contributor.author Dursun, Ömerul Faruk
dc.date.accessioned 2025-03-17T05:25:19Z
dc.date.available 2025-03-17T05:25:19Z
dc.date.issued 2024
dc.identifier.issn 2149-0309
dc.identifier.uri http://dspace.adiyaman.edu.tr:8080/xmlui/handle/20.500.12414/5973
dc.description.abstract Taşkın afeti ülkemizde sıklıkla yaşanan, can ve mal kaybı bilançosu yüksek olan bir afettir. Bu konuda uzun süredir hem akademik hem de ilgili kuruluşlarca uygulama çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmaların büyük kısmını risk ve duyarlılık haritalarının belirlenmesi oluşturur. Risk haritaların çıkarılmasında pek çok yöntem kullanılmakta ve yöntemlerin başarılı ve başarısız yönleri literatürde ifade edilmektedir. Bunlar arasında Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ise en sık kullanılan yöntemlerdendir. Bu çalışmada, ülkemizde en fazla taşkına maruz kalan bölge olan Karadeniz bölgesinin sınırları içerisinde kalan Gümüşhane İlinde 1972, 1974, 2004 ve 2017 yıllarında yaşanan 4 büyük afet TOPSIS, Frekans Oran ve Entropi yöntemiyle tahmin edilmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında 9 adet taşkına etki eden parametre kullanılarak yöntemlerin havza bazlı risk haritaları çıkarılmış ve 4 adet doğrulama metodu ile yöntemlerin doğruluk değerleri yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda, bu taşkınlarda etkili parametreler çoğunlukla yükselti ve yağış olarak belirlenirken bazı havza ve metotlarda bu durum farklılık göstermiştir. Frekans Oran ve Entropi metodu risk haritalarının gerçek durumla uyumlu sonuçlara sahip olduğu, doğrulama değerlerinin 0.8 değerinin üzerinde seyrettiği görülmüştür. TOPSIS metodunun ise uyumunun daha düşük olduğu, bazı havzalarda 0.5 değeri civarında doğrulama değerleriyle tahmin yaptığı belirlenmiştir. Çalışmada 4 havza ve 4 farklı doğrulama metodu bir bütün olarak incelendiğinde, Frekans Oran metodu diğer yöntemlere göre daha yüksek doğruluk değerlerine sahip olmuştur. Bunun nedeni, Frekans Oran metodunun havza öğrenimi sonucu algoritma oluşturmasıdır. tr
dc.description.abstract Flood hazard is a disaster that occurs frequently in our country and has a high cost of loss of life and property. Implementation studies have been carried out on this subject for a long time by both academics and relevant institutions. The majority of these studies consist of determining risk and sensitivity maps. Many methods are used to create risk maps, and the success and failure of the methods are expressed in the literature. Among these, Multi-Criteria Decision Making Methods are among the most frequently used methods. In this study, 4 major disasters that occurred in 1972, 1974, 2004 and 2017 in Gümüşhane Province, which is within the borders of the Black Sea region, which is the region most exposed to floods in our country, were tried to be predicted by TOPSIS, Frequency Ratio and Entropy methods. Within the scope of the study, basin-based risk maps of the methods were prepared using 9 parameters affecting floods, and the accuracy values of the methods were interpreted with 4 verification methods. As a result of the study, while the effective parameters in these floods were mostly determined as elevation and precipitation, this situation differed in some basins and methods. It has been observed that the Frequency Ratio and Entropy method risk maps have results compatible with the real situation, and the verification values are above 0.8. It was determined that the TOPSIS method had lower compatibility and made predictions with validationvalues around 0.5 in some basins. When 4 basins and 4 different verification methods were examined as a whole in the study, the Frequency Ratio method had higher accuracy values than other methods. This is because the Frequency Ratio method creates an algorithm as a result of watershed learning. tr
dc.language.iso tr tr
dc.publisher Adıyaman Üniversitesi tr
dc.subject Coğrafi bilgi sistemleri tr
dc.subject Taşkın tr
dc.subject Entropi tr
dc.subject Frekans Oran tr
dc.subject TOPSIS tr
dc.subject Gümüşhane ili tr
dc.subject Afet tr
dc.subject Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri tr
dc.subject ArcGIS tr
dc.subject Geographic information systems tr
dc.subject Flood tr
dc.subject Entropy tr
dc.subject Frequency Ratio tr
dc.subject TOPSIS tr
dc.subject Gümüşhane Province tr
dc.subject Hazard tr
dc.subject Multi-Criteria Decision Making Methods tr
dc.title Taşkın afetlerinin önceden tahmin edilebilirliği; gümüşhane ilinde yaşanan afetlerinin farklı yöntemlerle tahmin örneklemi tr
dc.title.alternative Predictablity of flood disasters; prediction sample of floods in gümüşhane province tr
dc.type Article tr
dc.contributor.authorID 0000-0002-7233-0821 tr
dc.contributor.authorID 0000-0003-3923-5205 tr
dc.contributor.department İnönü Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Malatya, Türkiye tr
dc.contributor.department İnönü Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Malatya, Türkiye tr
dc.identifier.endpage 264 tr
dc.identifier.issue 23 tr
dc.identifier.startpage 248 tr
dc.identifier.volume 10 tr
dc.source.title Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi tr


Bu öğenin dosyaları:

Bu öğe aşağıdaki koleksiyon(lar)da görünmektedir.

Basit öğe kaydını göster